Opatrunek uciskowy

Opatrunek uciskowy to opatrunek umocowany tak, aby utrzymywał nacisk na krwawiącą ranę. Składa się z materiału przyłożonego do rany oraz bandaża lub innego mocowania, które podtrzymuje ucisk.

Jest jednym ze sposobów zabezpieczenia rany po opanowaniu krwotoku. Wytyczne z 2025 r. zalecają jego założenie po zatrzymaniu krwawienia uciskiem bezpośrednim1.

Czym różni się od stazy i opatrunku hemostatycznego?

Opatrunek uciskowy naciska na ranę, a staza zaciska całą kończynę powyżej miejsca krwawienia. Prawidłowo założony opatrunek uciskowy powinien utrzymywać nacisk bez odcinania krążenia w dalszej części ręki lub nogi. Staza służy natomiast do zatrzymania dopływu krwi przy zagrażającym życiu krwotoku z kończyny12.

Określenie „uciskowy” opisuje sposób działania opatrunku. Nazwa „hemostatyczny” odnosi się do właściwości materiału wspomagającego tamowanie krwawienia. Te cechy mogą się uzupełniać: materiał hemostatyczny można zabezpieczyć opatrunkiem utrzymującym ucisk1.

Co kontrolować po założeniu opatrunku?

Należy obserwować, czy krwawienie nie powraca, oraz sprawdzać kolor, temperaturę i czucie dłoni lub stopy poniżej opatrunku. Drętwienie i mrowienie mogą sygnalizować zaburzenia krążenia3.

Jeśli krwawienie powraca, trzeba ponownie bezpośrednio uciskać ranę, zamiast dokładać kolejne warstwy bandaża3.

Przy silnym krwawieniu pomoc pod numerem 112 lub 999 należy wezwać od razu, równolegle z tamowaniem krwotoku2.

Źródła

  1. 1First Aid Guidelines 2025
  2. 2Severe bleeding
  3. 3Bleeding, Life-Threatening External