TCCC (Tactical Combat Casualty Care)

TCCC, od angielskiego Tactical Combat Casualty Care, to wytyczne przedszpitalnej opieki nad rannym w warunkach bojowych. Określają zasady postępowania, przygotowania personelu i doboru wyposażenia z uwzględnieniem zagrożeń występujących podczas walki.

Celem TCCC jest to, by na polu walki umierało mniej rannych, których można uratować. Sposób pomocy zależy od stanu rannego, ale także od ostrzału, możliwości dotarcia do poszkodowanego i warunków ewakuacji. Wytyczne dzielą więc postępowanie ratownicze na fazy i określają, jakie działania należy podejmować w każdej z nich. Wersja z 1 maja 2026 r. uwzględnia między innymi tamowanie krwotoków, udrażnianie dróg oddechowych, ocenę oddychania i krążenia oraz ochronę przed wychłodzeniem1.

Kto opracowuje wytyczne TCCC?

Wytyczne opracowuje Committee on Tactical Combat Casualty Care (CoTCCC), czyli komitet do spraw opieki nad poszkodowanym w warunkach bojowych. Jest częścią Joint Trauma System (JTS), systemu opieki urazowej w strukturze Defense Health Agency (DHA) Departamentu Obrony USA. Komitet zajmuje się opieką przedszpitalną i przygotowuje rekomendacje dotyczące postępowania, szkolenia oraz wyposażenia2.

TCCC wyróżnia 3 fazy opieki. Ich nazwy opisują warunki udzielania pomocy, a nie stopień ciężkości obrażeń1.

  • Care Under Fire/Threat oznacza opiekę pod ostrzałem lub w sytuacji bezpośredniego zagrożenia. Możliwości pomocy są wtedy ograniczone, a działania obejmują ukrycie się, samopomoc i opanowanie zagrażającego życiu krwotoku, jeśli sytuacja na to pozwala.
  • Tactical Field Care oznacza opiekę taktyczną w polu. W tej fazie dokładniej ocenia się stan rannego i wykonuje kolejne czynności ratunkowe.
  • Tactical Evacuation Care (TACEVAC) oznacza opiekę podczas ewakuacji. Kontynuuje się pomoc z wykorzystaniem dostępnego personelu i wyposażenia.

Schemat MARCH pomaga zapamiętać najważniejsze zagrożenia oraz kolejność oceny rannego i udzielania pomocy. Skrót rozwija się następująco: M jak Massive hemorrhage (masywny krwotok), A jak Airway (drogi oddechowe), R jak Respiration (oddychanie), C jak Circulation (krążenie) i H jak Hypothermia/Head injury (wychłodzenie i uraz głowy)3.

Co oznacza lista sprzętu rekomendowanego przez CoTCCC?

CoTCCC publikuje listę „Recommended Devices & Adjuncts”, która wskazuje konkretne modele wyposażenia zalecanego w wojskowych wytycznych. Dokument z 1 września 2021 r. obejmuje między innymi stazy, opatrunki hemostatyczne i wyposażenie do udrażniania dróg oddechowych. Obecność na liście CoTCCC jest rekomendacją, a nie certyfikatem produktu4.

Przy sprawdzaniu wyposażenia trzeba porównać producenta, dokładną nazwę modelu i jego wersję z danymi we właściwym dokumencie. Podobny wygląd lub określenie „typu” nie potwierdzają, że produkt jest modelem wymienionym na liście. Znaczenie ma również data dokumentu, na który powołuje się dostawca.

Samo hasło „zgodny z TCCC” nie wyjaśnia, jakie wymagania spełnia urządzenie ani co to potwierdza. W specyfikacji warto wskazać konkretny dokument oraz wymagania, których spełnienie ma potwierdzić dostawca. Budowę i zastosowanie stazy oraz opatrunku hemostatycznego opisują osobne hasła.

Czym TCCC różni się od TECC i jak wybrać szkolenie?

TECC, czyli Tactical Emergency Casualty Care, to zalecenia dotyczące pomocy podczas cywilnych działań taktycznych i ratowniczych wysokiego ryzyka. Opracowuje je niezależny Committee for Tactical Emergency Casualty Care (C-TECC). Zalecenia czerpią z TCCC, ale uwzględniają cywilne warunki, dostępne zasoby, różne grupy poszkodowanych i zakres uprawnień personelu. TCCC dotyczy warunków bojowych, a TECC dostosowuje te doświadczenia do działań cywilnych5.

Programy TCCC wyróżniają poziomy przygotowania: All Service Members (ASM), Combat Lifesaver (CLS), Combat Medic/Corpsman (CMC) i Combat Paramedic/Provider (CPP). Przy wyborze kursu trzeba sprawdzić, dla kogo jest przeznaczony, jakiego przygotowania wymaga i jakich umiejętności uczy1.

W Polsce można korzystać z polskiego tłumaczenia wytycznych TCCC z 1 maja 2026 r., opublikowanego 29 maja 2026 r. przez Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego (WCKMed) w Łodzi – jednostkę podległą MON6. WCKMed prowadzi kurs ratownika pola walki (Combat Lifesaver, CLS), którego materiały opierają się na zasadach TCCC, a absolwentom przyznaje się Wojskową Odznakę Ratownika Pola Walki, wprowadzoną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 92/MON z 1 lipca 2020 r.78. U zamawiającego lub organizatora warto też sprawdzić wymagania dotyczące konkretnego kursu.

Okładka polskiego tłumaczenia wytycznych TCCC z godłem Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego
Polskie tłumaczenie wytycznych TCCC z 1 maja 2026 r., opublikowane przez Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego w Łodzi.

Źródła

  1. 1Tactical Combat Casualty Care (TCCC) Guidelines, 01 May 2026
  2. 2CoTCCC Mission Statement
  3. 3Efficacy of the Mnemonic Device MARCH PAWS as a Checklist for Pararescuemen During Tactical Field Care and Tactical Evacuation
  4. 4CoTCCC Recommended Devices & Adjuncts (as of 01 SEP 2021)
  5. 5About C-TECC
  6. 6Wytyczne: taktyczna pomoc poszkodowanym na polu walki (TCCC) z dnia 1 maja 2026 r. – tłumaczenie na język polski, wersja 1.0.0
  7. 7Combat Lifesaver Course – skrypt, wersja 2.0.2
  8. 8Decyzja Nr 92/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 lipca 2020 r. w sprawie wprowadzenia Wojskowej Odznaki Ratownika Pola Walki (Dz. Urz. MON 2020 poz. 111)