Pierwsza pomoc

Od czego zacząć?

Najpierw sprawdź, czy możesz bezpiecznie podejść. Zagrożeniem mogą być na przykład przejeżdżające samochody, prąd elektryczny lub ogień. Następnie sprawdź, czy osoba reaguje, i czy nie ma silnego krwawienia wymagającego natychmiastowego ucisku².

Jeśli dorosły nie reaguje, wezwij pomoc. Podczas łączenia z dyspozytorem oceń oddech. Osobę nieprzytomną, która nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo, traktuj jak osobę z zatrzymaniem krążenia. Pojedyncze westchnienia i łapanie powietrza nie są prawidłowym oddechem³.

Rozpocznij uciskanie środka klatki piersiowej. U dorosłego uciskaj na głębokość 5–6 cm w tempie 100–120 razy na minutę. Jeśli potrafisz wykonywać oddechy ratownicze, stosuj 30 uciśnięć i dwa oddechy. Jeśli nie możesz ich wykonać, prowadź same uciśnięcia. Poproś drugą osobę o przyniesienie AED, włącz je i słuchaj poleceń³.

Pomagaj do przejęcia działań przez ratowników, pojawienia się oznak życia i prawidłowego oddechu albo do chwili, gdy wyczerpanie lub zagrożenie uniemożliwi dalszą pomoc. Sam przyjazd karetki nie jest jeszcze powodem do przerwania uciśnięć^2,3.

Co powiedzieć podczas zgłoszenia?

Podaj dokładne miejsce zdarzenia i wyjaśnij, co się stało. Powiedz, ile osób potrzebuje pomocy oraz czy poszkodowany reaguje i oddycha. Odpowiadaj na pytania i nie rozłączaj się, dopóki rozmówca na to nie pozwoli.

Numer 112 służy do zgłaszania sytuacji alarmowych, a 999 łączy z dyspozytornią medyczną. Oba połączenia są bezpłatne⁴. W dużym obiekcie warto poprosić kogoś o wyjście przed wejście i wskazanie ratownikom drogi.

Czy udzielenie pomocy jest obowiązkowe?

Polskie prawo nakłada obowiązek pomocy osobie w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeśli można pomóc bez narażania siebie lub innych na takie niebezpieczeństwo. Określa go art. 162 Kodeksu karnego⁵. Zakres możliwej pomocy zależy od sytuacji i umiejętności.

Telefon do służb jest ważnym działaniem, ale nie zawsze wystarcza. Gdy można bezpiecznie uciskać klatkę piersiową lub zatamować krwawienie, nie należy poprzestawać na samym zgłoszeniu. Brak ukończonego kursu nie jest przeszkodą w użyciu AED; urządzenie wydaje polecenia głosowe i prowadzi użytkownika krok po kroku³.

Czym pierwsza pomoc różni się od KPP?

Pierwszej pomocy udzielają osoby obecne na miejscu zdarzenia. Kwalifikowana pierwsza pomoc (KPP) to zakres działań określony w ustawie. Udziela jej ratownik, czyli osoba, która między innymi ukończyła odpowiedni kurs i ma ważne zaświadczenie. Medyczne czynności ratunkowe wykonują natomiast zespoły ratownictwa medycznego¹.

Zwykły kurs pierwszej pomocy nie nadaje uprawnień KPP. Przygotowuje do rozpoznania zagrożenia i udzielenia pomocy do czasu przyjazdu służb. Warto wybrać szkolenie, na którym uczestnicy samodzielnie ćwiczą z fantomem i AED treningowym.