Elektrody AED
Elektrody AED to dwie samoprzylepne, jednorazowe płytki z żelem przewodzącym, przez które defibrylator odczytuje rytm serca i dostarcza impuls. Mają termin ważności i są, obok baterii, jedynym elementem AED, który trzeba wymieniać także wtedy, gdy urządzenie nigdy nie zostało użyte.
Mateusz JoachimiakSpecjalista ds. serwisuAktualizacja: 19 września 2026Bez sprawnych elektrod AED nie wykona ani analizy, ani wstrząsu. Żel, który zapewnia kontakt ze skórą, z czasem wysycha, dlatego każdy komplet ma datę ważności nadrukowaną na opakowaniu. Elektrody są przypisane do modelu defibrylatora: różnią się złączem, kształtem i sposobem obsługi trybu pediatrycznego3.
Do czego służą elektrody AED?
Elektrody pracują w dwie strony: najpierw przekazują do urządzenia zapis EKG, potem przewodzą impuls do serca. Defibrylator nie ma innego kontaktu z poszkodowanym. Jeśli elektrody nie przylegają, AED nie rozpozna rytmu albo przerwie analizę i poprosi o poprawienie.
- Żel przewodzący. Warstwa hydrożelu zmniejsza opór między elektrodą a skórą. To ona ma termin ważności: wyschnięty żel gorzej przylega i gorzej przewodzi.
- Jednorazowość. Elektrod nie nakleja się drugi raz. Po użyciu, także po samym otwarciu opakowania, komplet idzie do wymiany.
- Fabryczne opakowanie. Szczelna folia chroni żel przed wysychaniem. W wielu modelach elektrody są od razu podłączone do urządzenia, żeby w akcji odpadł jeden krok3.
Urządzenie podczas autotestu sprawdza obecność elektrod, a część modeli także ich datę ważności3. Wskaźnik gotowości na obudowie pokazuje wynik bez otwierania szafki.
Rodzaje elektrod: dorosłe, pediatryczne, uniwersalne
Dziecko poniżej 25 kg, czyli mniej więcej do ósmego roku życia, wymaga niższej energii impulsu2. Producenci rozwiązują to na dwa sposoby: osobnymi elektrodami pediatrycznymi albo elektrodami uniwersalnymi i przełącznikiem w urządzeniu.
| Rodzaj | Jak działa | Przykłady | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Uniwersalne z przełącznikiem | jeden komplet dla dorosłych i dzieci; tryb dziecięcy włącza przycisk lub suwak | ViVest A1, A3, P3; CU Medical iPAD SP1; ZOLL AED 3 | tryb trzeba włączyć świadomie - urządzenie nie rozpozna wieku |
| Dla dorosłych | standardowy komplet, pełna energia impulsu | ZOLL AED Plus (CPR-D Padz), Powerheart G5, ViVest P1 | u dziecka używa się ich, gdy nie ma innej możliwości |
| Pediatryczne | osobny komplet, który obniża energię impulsu | ZOLL Pedi-Padz II, elektrody pediatryczne Powerheart G5 | drugi termin ważności do pilnowania i dodatkowy krok w akcji |
- Uniwersalne nie znaczy dowolne. Komplet obsługuje obie grupy wiekowe tylko w urządzeniu, dla którego jest przeznaczony3.
- Elektrody dla dorosłych u małego dziecka nakleja się z przodu i z tyłu. Dzięki temu nie stykają się ze sobą na małej klatce piersiowej2.
- Wybór między przyciskiem a osobnymi elektrodami opisuje hasło Tryb pediatryczny AED. Tam też zdjęcia przełączników w poszczególnych modelach.
Jeśli AED nie ma trybu ani elektrod dla dzieci, wytyczne każą użyć go w trybie standardowym. Wczesna defibrylacja daje więcej niż ryzyko związane z wyższą energią2.
Jak nakleić elektrody AED?
Elektrody nakleja się na odsłoniętą klatkę piersiową, dokładnie tak, jak pokazuje rysunek na opakowaniu1. Każdy komplet ma piktogramy. Nie trzeba pamiętać układu, trzeba na nie spojrzeć.
- Dorosły: układ przednio-boczny. Jedna elektroda pod prawym obojczykiem, druga na lewym boku klatki piersiowej, poniżej pachy12.
- Dziecko poniżej 25 kg: układ przednio-tylny. Jedna elektroda na środku klatki piersiowej, tuż na lewo od mostka, druga na plecach między łopatkami2.
- Uciśnięcia trwają. Gdy na miejscu są dwie osoby, jedna nakleja elektrody, a druga nie przerywa RKO1.
- Ręce z dala podczas analizy. Nikt nie dotyka poszkodowanego, gdy AED analizuje rytm i gdy dostarcza wstrząs1.
Elektrody zostają na klatce piersiowej do przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego. Po wstrząsie, a także po komunikacie, że wstrząs nie jest zalecany, od razu wraca się do uciśnięć. Urządzenie samo zapowie kolejną analizę1.
Termin ważności i wymiana elektrod
Elektrody wymienia się po każdym użyciu, po otwarciu lub uszkodzeniu opakowania i najpóźniej w dniu, w którym mija termin ważności. Okres ważności zależy od producenta i liczy się od daty produkcji, nie od dnia zakupu.
| Model | Elektrody | Okres ważności |
|---|---|---|
| Cardiac Science Powerheart G5 | dla dorosłych, wstępnie podłączone | 24 miesiące |
| CU Medical iPAD SP1 | uniwersalne | 30 miesięcy |
| ViVest A1, A3, P1, P3 | uniwersalne lub dla dorosłych | do 5 lat |
| ZOLL AED Plus, AED 3 | CPR-D Padz, CPR Uni-padz | 60 miesięcy |
- Tylko elektrody przewidziane dla danego modelu. Złącza i parametry różnią się między producentami. Komplet, który nie jest przewidziany dla urządzenia, może nie przejść autotestu.
- Data w kalendarzu od pierwszego dnia. Termin wymiany warto zapisać przy montażu, razem z terminem baterii. Przy zdalnym nadzorze przypomnienie przychodzi samo.
- Zapas po akcji. Po użyciu AED wraca do gotowości dopiero z nowym kompletem. Organizacje z kilkoma urządzeniami trzymają jeden komplet zapasowy.
Przy porównywaniu ofert okres ważności elektrod przelicza się na liczbę wymian w okresie eksploatacji. W ciągu dziesięciu lat, jeśli AED nie zostanie użyty, elektrody na 24 miesiące wymienia się cztery razy, a elektrody na 60 miesięcy raz.