ZRM - zespół ratownictwa medycznego
ZRM (zespół ratownictwa medycznego) to jednostka systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, którą dyspozytor medyczny wysyła do osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. System obejmuje zespoły podstawowe, specjalistyczne i lotnicze oraz motocyklowe jednostki ratunkowe.
Ewa ChróścickaKoordynator ds. Edukacji i Promocji Programu PADAktualizacja: 19 września 2026Dla osoby, która dzwoni pod 112 (albo 999), ZRM to po prostu karetka. Ustawa wyznacza, ile czasu ma ona na dotarcie: mediana do 8 minut w miastach powyżej 10 tysięcy mieszkańców i do 15 minut poza nimi1. Przy zatrzymaniu krążenia to więcej niż 3–5 minut, w których defibrylacja daje największą szansę przeżycia2. Z tej różnicy bierze się cała idea AED w przestrzeni publicznej.
Rodzaje ZRM: podstawowy, specjalistyczny, lotniczy
O rodzaju zespołu decyduje jego skład, a o tym, który pojedzie, dyspozytor medyczny. Osoba dzwoniąca nie wybiera karetki. Opisuje, co widzi, a dyspozytor dobiera zespół do stanu poszkodowanego i do tego, co jest najbliżej1.
| Zespół | Skład minimalny | Oznaczenie |
|---|---|---|
| Podstawowy | dwie osoby uprawnione do medycznych czynności ratunkowych: ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu | P |
| Specjalistyczny | trzy osoby uprawnione do medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu | S |
| Lotniczy | trzy osoby: pilot, lekarz systemu oraz ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu | śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego |
| Motocyklowa jednostka ratunkowa | jedna osoba uprawniona do medycznych czynności ratunkowych | motocykl ratunkowy; działa sezonowo, od maja do września |
- Zespół podstawowy prowadzi pełną resuscytację. Ratownicy medyczni wykonują zaawansowane zabiegi resuscytacyjne, w tym defibrylację manualną i podawanie leków.
- Dyspozytor pracuje z dzwoniącym do przyjazdu karetki. Prowadzi przez uciśnięcia klatki piersiowej i pyta, czy w pobliżu jest AED3.
- Straż pożarna bywa na miejscu wcześniej. Jednostki PSP i OSP z ratownikami po kursie kwalifikowanej pierwszej pomocy bywają dysponowane do zatrzymań krążenia tam, gdzie dojadą szybciej niż ZRM.
Przyjazd zespołu nie kończy roli świadka. Uciśnięcia prowadzi się do chwili, w której ratownicy powiedzą, że przejmują działania.
Ile czasu ZRM jedzie na miejsce?
Ustawa nie obiecuje konkretnego czasu dla pojedynczego wezwania. Wyznacza parametry dla całego województwa, liczone co miesiąc1. Za ich utrzymanie odpowiada wojewoda.
| Parametr | Miasto powyżej 10 tys. mieszkańców | Poza miastem powyżej 10 tys. mieszkańców |
|---|---|---|
| Mediana czasu dotarcia | do 8 minut | do 15 minut |
| Maksymalny czas dotarcia | do 15 minut | do 20 minut |
- Osiem minut to górny limit miesięcznej mediany, nie gwarancja dla pojedynczego wezwania. Część wyjazdów trwa krócej, część dłużej.
- Pierwsze minuty należą do świadków. Przy zatrzymaniu krążenia szansa przeżycia spada z każdą minutą bez RKO i defibrylacji2. Liczby i mechanizm opisuje hasło RKO.
- AED na miejscu zamyka tę lukę. Świadek, który zaczyna RKO i używa AED przed przyjazdem zespołu, działa w minutach, w których karetka jest jeszcze w drodze.
Dlatego programy powszechnego dostępu do defibrylacji nie konkurują z pogotowiem. Wypełniają czas, którego żaden system ratownictwa nie jest w stanie skrócić do zera.