BLS - podstawowe zabiegi resuscytacyjne
BLS (ang. Basic Life Support - podstawowe zabiegi resuscytacyjne) to zestaw działań podejmowanych przy zatrzymaniu krążenia jako pierwsze: rozpoznanie, wezwanie pomocy, RKO i wczesne użycie AED. To także nazwa kursu, który tych działań uczy.
Ewa ChróścickaKoordynator ds. Edukacji i Promocji Programu PADAktualizacja: 19 września 2026Wytyczne ERC 2025 definiują BLS jako uruchomienie łańcucha przeżycia, wczesne uciśnięcia wysokiej jakości, skuteczną wentylację i wczesne użycie AED1. Wszystko, co wykracza poza ten zakres - leki, zaawansowane udrażnianie dróg oddechowych, defibrylacja manualna - należy już do zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS). BLS jest przeznaczony dla każdego. Nie wymaga uprawnień, a jego centralnym elementem jest RKO.
Algorytm BLS: trzy kroki według ERC 2025
Wytyczne z 2025 roku sprowadzają BLS do trzech kroków: oceń, zadzwoń, rozpocznij RKO i użyj AED1. Kolejność ma znaczenie, bo telefon wykonuje się teraz wcześniej niż w poprzednich wytycznych.
- Oceń. Czy można bezpiecznie podejść i czy osoba reaguje.
- Zadzwoń. Przy braku reakcji od razu 112 (albo 999)1.
- RKO i AED. Gdy osoba nie oddycha prawidłowo: uciśnięcia klatki piersiowej, a gdy tylko pojawi się AED, wykonywanie jego poleceń1.
Poprzednie wytyczne kazały najpierw potwierdzić brak prawidłowego oddechu, a dopiero potem dzwonić. Teraz telefon wykonuje się przy każdej osobie, która nie reaguje, a oddech ocenia w czasie łączenia1. Technikę uciśnięć, różnice u dzieci i współpracę z defibrylatorem opisuje hasło RKO. BLS jest ramą, w której RKO się odbywa: obejmuje także to, co dzieje się przed pierwszym uciśnięciem.
BLS, ALS, KPP: czym się różnią?
BLS i ALS to dwa poziomy zabiegów resuscytacyjnych, a KPP jest polskim, ustawowym zakresem pomocy udzielanej przez ratownika3. KPP obejmuje BLS, ale nie jest obowiązkowym etapem przed ALS.
| Poziom | Kto | Zakres | Sprzęt |
|---|---|---|---|
| BLS | każdy świadek zdarzenia | rozpoznanie, 112, uciśnięcia i oddechy, AED | AED; zależnie od wyposażenia i umiejętności także maseczka lub worek samorozprężalny z maską |
| ALS - zaawansowane zabiegi resuscytacyjne | zespół ratownictwa medycznego, personel szpitala | leki, defibrylacja manualna, zaawansowane zabezpieczenie dróg oddechowych | defibrylator manualny z monitorem, leki, respirator |
| KPP - kwalifikowana pierwsza pomoc | ratownik po kursie KPP: strażak, ratownik wodny i górski | BLS oraz tlenoterapia, przyrządowe udrażnianie dróg oddechowych, unieruchomienia, tamowanie krwotoków | zestaw ratowniczy z tlenem, AED |
- Kurs BLS trwa kilka godzin i jest głównie praktyczny. Ćwiczy się na fantomie i na defibrylatorze treningowym. Kursy certyfikowane prowadzą instruktorzy rad resuscytacji, w Polsce Polskiej Rady Resuscytacji.
- BLS obowiązuje także profesjonalistów. Zespół medyczny zaczyna od tych samych uciśnięć. ALS jest dobudowany na BLS, a nie zamiast niego.
- Dla firmy i urzędu BLS z AED to poziom docelowy. Wytyczne podkreślają, że AED może użyć każdy, także bez szkolenia1. Szkolenie skraca czas do pierwszego uciśnięcia.
Z naszego doświadczenia pytanie „jaki kurs wybrać” ma prostą odpowiedź: taki, na którym każdy uczestnik sam uciska fantom i sam nakleja elektrody treningowe.