Program Pierwszy Ratownik

Program Pierwszy Ratownik (1R) to program Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP), rozwijany od 2021 r. Łączy przeszkolonych wolontariuszy, kursy pierwszej pomocy i aplikację do powiadamiania o potrzebie pomocy. Uzupełnia system Państwowego Ratownictwa Medycznego, ale go nie zastępuje1.

Osoby znajdujące się blisko zdarzenia mogą dzięki programowi włączyć się w pomoc. Powiadomiony wolontariusz może dotrzeć przed zespołem ratownictwa medycznego i zacząć udzielać pierwszej pomocy.

Jak działa Pierwszy Ratownik?

Świadek zdarzenia naciska w aplikacji przycisk „Potrzebna pomoc”. Na podstawie lokalizacji aplikacja powiadamia Pierwszych Ratowników znajdujących się w pobliżu. Służby trzeba wezwać osobno2.

Aplikacja nie jest obecnie zintegrowana z numerem 112 ani dyspozytorniami medycznymi. Zgłoszenia przyjmowane przez dyspozytornie nie trafiają do aplikacji, a dyspozytor nie wysyła przez nią wolontariusza. W komunikacie z 29 marca 2026 r. organizator wskazuje, że w sytuacji zagrożenia życia należy najpierw zadzwonić pod 112. Organizator chce w przyszłości połączyć aplikację z numerem 112 i systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego, tak aby jedno zgłoszenie trafiało jednocześnie do służb i do wolontariuszy. Prace nad tym rozwiązaniem trwają3.

Aplikacja pokazuje również znajdujące się w pobliżu automatyczne defibrylatory zewnętrzne (AED). Według informacji dostępnych 12 października 2026 r. bezpośrednio w aplikacji Pierwszy Ratownik nie można dodawać urządzeń4.

Społeczność uzupełnia bazę przez osobną aplikację Reanimator Community5. Wpis w tej bazie nie oznacza, że informacja o urządzeniu trafi do dyspozytora. Różnicę między publiczną mapą a bazą wykorzystywaną przez służby opisuje hasło rejestr AED.

Kto może zostać Pierwszym Ratownikiem?

Do programu mogą dołączyć osoby, które mają co najmniej 18 lat, ukończyły kurs pierwszej pomocy, są gotowe pomagać i zarejestrują się w aplikacji. Nie trzeba być strażakiem ani ratownikiem medycznym. Program jest otwarty także dla osób niezwiązanych z organizacją ratowniczą4.

Według danych organizatora z 13 sierpnia 2026 r. aplikacja miała ponad 20 000 użytkowników, w tym ponad 5000 osób ze statusem Pierwszego Ratownika. Nie każdy użytkownik aplikacji ma status wolontariusza przygotowanego do udzielania pomocy6.

Czego uczy Akademia Pierwszego Ratownika?

Akademia Pierwszego Ratownika jest programem szkoleniowym ZOSP RP z zakresu pierwszej pomocy. Kurs trwa 16 godzin podzielonych na 2 dni. Uczestnicy otrzymują certyfikaty ukończenia szkolenia, których ewidencję prowadzi ZOSP RP7.

Program obejmuje 6 modułów: bezpieczeństwo, resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO) i użycie AED, pomoc dzieciom, krwotoki, stany nagłe oraz pilną pomoc. Szkolenie przygotowuje do udzielania pierwszej pomocy w różnych sytuacjach8.

Organizator deklaruje, że szkolenie opiera się na aktualnych wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC). Samo odwołanie do wytycznych nie oznacza, że Akademia prowadzi oficjalny kurs ERC z podstawowych zabiegów resuscytacyjnych, określanych skrótem BLS9.

Kurs Akademii nie jest kursem kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) i nie nadaje tytułu ratownika KPP. Standardem działania w programie jest pierwsza pomoc. Nazwa „Pierwszy Ratownik” określa rolę w programie, a nie odrębne kwalifikacje zawodowe8.

Jak program wiąże się z ochroną ludności?

Ochotnicze straże pożarne (OSP) i ZOSP RP są podmiotami ochrony ludności wymienionymi w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Według organizatora Pierwszy Ratownik może wspierać ochronę ludności, ucząc pierwszej pomocy i angażując wolontariuszy8.

Pierwszy Ratownik nie jest programem rządowym ani dotacją na zakup sprzętu. Jednostka OSP nie otrzymuje defibrylatora za udział w programie. Pierwszy Ratownik różni się też od programu powszechnego dostępu do defibrylacji, w ramach którego udostępnia się AED w przestrzeni publicznej.

ZOSP RP wiąże rozwój Pierwszego Ratownika ze strategią „Florian 2050”, między innymi z przygotowaniem strażaków ochotników do indywidualnego udzielania pomocy. „Florian 2050” jest strategią związku, a nie dokumentem państwowym8.

Źródła

  1. 1Program Pierwszy Ratownik
  2. 2Program Pierwszy Ratownik – jak to działa
  3. 3Aplikacja Pierwszy Ratownik – kiedy integracja z numerem alarmowym?
  4. 4Aplikacja Pierwszy Ratownik
  5. 5Reanimator Community
  6. 6Ponad 20 tysięcy użytkowników aplikacji
  7. 7Akademia Pierwszego Ratownika
  8. 8Pierwszy Ratownik elementem systemu OL i OC
  9. 9Doświadczeni strażacy zostaną instruktorami pierwszej pomocy i będą szkolić mieszkańców